Kryzys finansowy w spółce kapitałowej lub osobowej rzadko pojawia się z dnia na dzień. Najczęściej jest to efekt spiętrzenia zatorów płatniczych, rosnących kosztów działalności, utraty kluczowego kontrahenta lub błędnych decyzji inwestycyjnych. Gdy bilans przestaje się spinać, a wierzyciele zaczynają przysyłać ostateczne wezwania do zapłaty, najważniejszym zasobem zarządu staje się czas.
Restrukturyzacja spółki to oficjalna, określona przepisami prawa procedura, która pozwala wyjść z pętli zadłużenia, ochronić majątek firmy i uniknąć ogłoszenia upadłości. Wielu przedsiębiorców zadaje sobie jednak pytanie: jak w praktyce wygląda ten proces i jak długo przyjdzie nam czekać na wypracowanie układu z wierzycielami?
Restrukturyzacja spółki prawa handlowego (zarówno spółki z o.o., akcyjnej, jak i jawnej czy komandytowej) polega na zawarciu układu z wierzycielami pod nadzorem licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego oraz sądu. Jej podstawowym celem jest uratowanie przedsiębiorstwa, zachowanie miejsc pracy i przywrócenie firmie zdolności do regulowania zobowiązań.
Wstrzymanie działań egzekucyjnych, ochrona umów leasingowych czy renegocjacja długów bankowych to główne zalety tego procesu. Z punktu widzenia członków zarządu oraz wspólników równie kluczowy jest fakt, że terminowe wdrożenie restrukturyzacji wyłącza ich osobistą odpowiedzialność majątkową za długi podmiotu. Im szybciej firma zdecyduje się na formalny krok naprawczy, tym więcej opcji pozostaje na stole i tym sprawniej można przeprowadzić całą procedurę.
Warto pamiętać: Zgodnie z przepisami Prawa restrukturyzacyjnego, wniosek restrukturyzacyjny można złożyć nie tylko wtedy, gdy spółka jest już całkowicie niewypłacalna, ale również w stanie tzw. zagrożenia niewypłacalnością. To optymalny moment na start ponieważ firma dysponuje jeszcze płynnością, która pozwala na bezstresowe zaplanowanie układu.
Choć szczegółowy przebieg procedury zależy od wybranego trybu ustawowego, każdy prawidłowo przeprowadzony proces restrukturyzacyjny składa się z kilku kluczowych etapów:
Pierwszym krokiem jest dokładne prześwietlenie sytuacji spółki przez zespół prawników i analityków finansowych. Na tym etapie weryfikujemy strukturę zadłużenia, analizujemy wielkość wierzytelności spornych, sprawdzamy bieżące przepływy pieniężne oraz oceniamy zdolność spółki do wykonywania przyszłego układu. Na podstawie tych danych licencjonowany doradca restrukturyzacyjny dobiera najbardziej optymalny tryb postępowania.
W zależności od wybranego trybu, ten krok polega na dokonaniu obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) przez doradcę lub na wydaniu przez sąd postanowienia o otwarciu postępowania. Z tą chwilą spółka uzyskuje oficjalny status „spółki w restrukturyzacji” oraz pełną ochronę prawną. Wszelkie egzekucje komornicze zostają zawieszone, a kontrahenci i finansujący nie mogą wypowiedzieć spółce kluczowych umów (np. najmu czy leasingu).
Równolegle z objęciem firmy ochroną, doradca restrukturyzacyjny tworzy spisy wierzytelności oraz układa plan naprawczy. Powstają wtedy propozycji układowe przedstawiane wierzycielom. Dokumenty te precyzują, w jakim stopniu i na jakich warunkach długi zostaną spłacone – może to obejmować umorzenie części odsetek lub kapitału, rozłożenie spłat na wieloletnie raty czy odroczenie spłaty rat kapitałowych (tzw. karencja).
Kiedy spisy i propozycje są gotowe, następuje etap zbierania głosów od wierzycieli. Głosowanie może odbywać się pisemnie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego KRZ lub na zwołanym zgromadzeniu wierzycieli. Aby układ został przyjęty, musi opowiedzieć się za nim większość wierzycieli posiadająca łącznie co najmniej 2/3 sumy wierzytelności uprawniających do głosowania.
Przyjęty przez wierzycieli układ trafia do sądu restrukturyzacyjnego, który bada jego zgodność z prawem oraz realność wykonania. Po wydaniu prawomocnego postanowienia o zatwierdzeniu układu, postępowanie sądowe dobiega końca. Spółka wraca do normalnego funkcjonowania i rozpoczyna spłatę zredukowanych długów zgodnie z nowym, harmonogramem układowym.
Czas trwania całego procesu jest mocno zróżnicowany i zależy przede wszystkim od rodzaju wybranej procedury restrukturyzacyjnej. Polskie prawo przewiduje cztery podstawowe tryby, które znacząco różnią się dynamiką.
To zdecydowanie najsprawniejszy i najpopularniejszy tryb. Ze względu na fakt, że etapy zbierania głosów odbywają się pozasądowo pod okiem licencjonowanego doradcy, etap ten trwa ustawowo do 4 miesięcy od dnia obwieszczenia w KRZ. Po zebraniu głosów wniosek o zatwierdzenie układu trafia do sądu, który zwykle rozpoznaje go w ciągu kolejnych 2–4 miesięcy. Łącznie cały proces zamyka się zazwyczaj w granicach 6–8 miesięcy.
W przypadku procedur w pełni sądowych czas trwania ulega wydłużeniu. Przyspieszone postępowanie układowe, dedykowane spółkom bez skomplikowanych sporów prawnych, trwa przeważnie od 6 do 12 miesięcy. Z kolei klasyczne postępowanie układowe, w którym trzeba formalnie rozstrzygać liczne spory o wysokość długów, może zająć od 12 do 24 miesięcy.
To najbardziej rozbudowany i głęboki proces naprawczy. Sanacja wymaga przeprowadzenia twardych działań operacyjnych, takich jak wyprzedaż zbędnego majątku, rozwiązywanie nierentownych kontraktów czy reorganizacja struktury firmy. Z tego powodu postępowanie sanacyjne trwa najdłużej – najczęściej od 12 do 36 miesięcy.
Choć terminy ustawowe wyznaczają ramy postępowania, w praktyce biznesowej o szybkości restrukturyzacji decyduje kilka kluczowych czynników:
Błędy we wnioskach lub nierzetelnie sporządzony plan restrukturyzacyjny wymuszają poprawki formalne, co potrafi wydłużyć postępowanie o wiele tygodni.
Łatwiej i szybciej negocjuje się układ z kilkoma kluczowymi bankami niż z kilkuset rozproszonymi dostawcami.
Czas oczekiwania na wydanie postanowienia przez sąd różni się w zależności od wydziału gospodarczego i rejonu Polski.
Konstruktywny dialog i sprawny przepływ informacji przyspieszają głosowanie nad propozycjami układowymi.
Kluczem do sprawnej i bezstresowej restrukturyzacji spółki jest wybór doświadczonego partnera prawnego. Licencjonowany doradca restrukturyzacyjny nie tylko pełni funkcję organu postępowania (np. Nadzorcy Układu), ale przede wszystkim jest architektem całego procesu porozumienia z wierzycielami.
W Kancelarii ProPrawni łączymy wiedzę prawniczą, doświadczenie analityczne oraz wyczucie biznesowe. Dbamy o to, aby spisy wierzytelności i propozycje układowe były przygotowane bezbłędnie już za pierwszym razem. Dzięki temu unikamy zbędnych opóźnień proceduralnych, a Twoja spółka zyskuje realną ochronę przed komornikiem w możliwie najkrótszym czasie.
ProPrawni Sp. z o.o.
Krasińskiego 29, 40-019 Katowice
Skontaktuj się z nami. Nasi eksperci bezpłatnie przeanalizują sytuację prawno-finansową Twojego przedsiębiorstwa, wskażą najszybszy tryb postępowania i przygotują wstępny plan działania.
Problemy z płynnością finansową nie rozwiążą się same, a upływający czas działa na korzyść wierzycieli i organów egzekucyjnych. Im wcześniej wdrożysz procedurę restrukturyzacyjną, tym szybciej Twoja firma odzyska stabilność, a zarząd zyska pełne bezpieczeństwo prawne.
Zmniejszenie zadłużenia o ponad 220 tysięcy złotych
Dostosowanie rat do możliwości finansowych Klienta
Uzyskanie karencji spłaty
